Nhiệt kế thủy ngân, điện tử hay hồng ngoại: chọn cái nào cho nhà có trẻ nhỏ
Nhiệt kế thủy ngân, điện tử hay hồng ngoại: chọn cái nào cho nhà có trẻ nhỏ
Mười một giờ đêm. Đứa nhỏ nóng rực trong tay, mắt lim dim, thở gấp. Người mẹ lục ngăn kéo tìm cái nhiệt kế — cái ống thủy tinh mảnh mua từ hồi nào, vẩy mấy cái cho cột thủy ngân tụt xuống, kẹp vào nách con rồi ngồi đếm từng phút.
Năm phút. Trong năm phút đó, người mẹ không biết con mình đang bao nhiêu độ.
Đây là lúc nhiều gia đình nhận ra chiếc nhiệt kế trong nhà không còn hợp nữa. Nhưng ra hàng thì bối rối: thủy ngân, nhiệt kế điện tử, hồng ngoại đo trán, đo tai — bốn loại, chênh nhau cả chục lần về giá.
Bài này nói rõ từng loại đo được gì, sai ở đâu, và nhà có trẻ nhỏ thì nên chọn cái nào.
Ba loại nhiệt kế và điểm mạnh điểm yếu thật
Nhiệt kế thủy ngân — chính xác nhưng đã đến lúc thôi dùng
Nhiệt kế thủy ngân: rẻ và chính xác, nhưng dễ vỡ và cần 5 phút mới có kết quả.
Ưu điểm thì ai cũng biết: rẻ, không cần pin, và cho kết quả đáng tin.
Nhưng có ba điểm yếu nặng. Phải giữ yên ít nhất 5 phút — với trẻ đang quấy khóc thì gần như không làm được. Khó đọc, phải xoay ống tìm cột thủy ngân dưới ánh đèn. Và quan trọng nhất: ống thủy tinh vỡ thì thủy ngân tràn ra, một chất độc thần kinh.
Vì lý do đó, nhiều nước đã ngừng bán loại này. Nhà có trẻ nhỏ thì không nên dùng nữa — tuyệt đối không kẹp vào miệng trẻ.
Nếu lỡ làm vỡ: đưa mọi người ra khỏi phòng, mở cửa thông thoáng, không dùng máy hút bụi (hút bụi làm thủy ngân bay hơi khắp nhà), dùng bìa cứng gom hạt thủy ngân rồi lấy băng dính dán sạch, cho vào lọ đậy kín. Không đổ xuống bồn cầu hay cống.
Nhiệt kế điện tử tiếp xúc — lựa chọn cân bằng nhất
Đầu dò kim loại, kẹp nách hoặc ngậm miệng, kêu bíp khi xong. Thường 30 giây đến 2 phút, giá vừa phải, không có gì để vỡ.
Đây là loại chúng tôi khuyên cho phần lớn gia đình: đủ chính xác cho việc theo dõi hàng ngày, ai cũng dùng được, và không có rủi ro nào.
Nhiệt kế hồng ngoại — nhanh nhất, nhưng kén cách đo
Nhiệt kế hồng ngoại: 1–3 giây có kết quả, đo được cả khi trẻ đang ngủ.
Chĩa vào trán hoặc đưa vào tai, 1 đến 3 giây là xong. Không chạm vào người nên đo được cả khi trẻ đang ngủ — điều mà không loại nào khác làm được.
Đổi lại, nó kén cách đo hơn hẳn. Trán đang đổ mồ hôi, tóc mái che, vừa đi ngoài nắng về, cầm sai khoảng cách, hay phòng quá lạnh — tất cả đều làm lệch số. Giá cũng cao hơn.
Bảng so sánh nhanh
| Loại | Thời gian | Điểm mạnh | Điểm yếu |
|---|---|---|---|
| Thủy ngân | 5 phút | Rẻ, chính xác | Dễ vỡ, độc, khó đọc |
| Điện tử tiếp xúc | 30 giây – 2 phút | An toàn, dễ dùng, giá vừa | Phải giữ yên |
| Hồng ngoại trán/tai | 1 – 3 giây | Nhanh nhất, đo khi ngủ được | Kén cách đo, giá cao |
Nhà có trẻ nhỏ nên chọn gì
Câu trả lời thẳng: nếu chỉ mua một cái, hãy mua nhiệt kế điện tử tiếp xúc. Nếu mua được hai, thêm một cái hồng ngoại để đo nhanh ban đêm.
Lý do rất thực tế. Nhiệt kế hồng ngoại tiện lúc cần biết nhanh con có nóng không. Nhưng khi cần một con số đáng tin để quyết định có đi viện hay không, nhiệt kế tiếp xúc vẫn là loại chắc tay hơn.
Với trẻ dưới 3 tháng tuổi, mọi hướng dẫn đều nhấn mạnh phải đo cho thật chính xác, và sốt từ 38°C trở lên là phải đi khám ngay, không chờ đợi, không tự hạ sốt ở nhà.
Bao nhiêu độ thì gọi là sốt
Con số khác nhau tùy vị trí đo — đây là chỗ rất nhiều người nhầm:
- Đo nách: từ 37,5°C trở lên
- Đo miệng, tai, hậu môn: từ 38°C trở lên
Nách luôn cho số thấp hơn nhiệt độ thật bên trong cơ thể. Vì vậy đừng lấy số đo nách rồi so với ngưỡng 38°C — sẽ bỏ sót cơn sốt.
Đo cùng một chỗ, cùng một máy mỗi lần thì mới so sánh được các lần với nhau. Ghi lại giờ và số đo vào một tờ giấy: khi đi khám, chuỗi số đó nói được nhiều hơn một con số lẻ.
Năm lỗi làm sai kết quả
- Đo ngay sau khi trẻ tắm, ăn nóng hoặc vận động. Chờ khoảng 15–30 phút.
- Nách còn ướt mồ hôi. Lau khô rồi mới kẹp; kẹp phải sát, khép tay lại.
- Đo trán khi trán đang ướt hoặc bị tóc che. Lau khô, vén tóc, giữ đúng khoảng cách ghi trong sách hướng dẫn.
- Máy vừa mang từ ngoài trời lạnh vào. Để máy nằm trong phòng 15–20 phút cho quen nhiệt độ.
- Pin yếu. Pin sắp hết làm số chạy sai mà máy không báo. Thay pin định kỳ.
Và một điều quan trọng hơn tất cả: đừng chỉ nhìn con số. Trẻ sốt 38,5°C mà vẫn chơi, vẫn bú, khác hẳn trẻ sốt 38°C nhưng li bì, bỏ bú, thở nhanh, da tím tái, co giật. Trường hợp sau phải đi khám ngay bất kể máy hiện bao nhiêu.
Câu hỏi thường gặp
Nhiệt kế điện tử có chính xác bằng thủy ngân không?
Nhiệt kế điện tử của hãng uy tín cho kết quả đủ tin cậy cho việc theo dõi tại nhà. Chênh lệch nhỏ giữa hai loại là bình thường, không đáng lo bằng việc đo sai cách.
Đo trán và đo tai cái nào chuẩn hơn?
Đo tai thường ổn định hơn vì ít bị ảnh hưởng bởi mồ hôi và gió, nhưng phải đưa đúng vào ống tai và không dùng được khi trẻ đang viêm tai. Đo trán tiện hơn, đổi lại kén điều kiện hơn.
Bao lâu nên đo lại khi con đang sốt?
Thông thường mỗi 4–6 giờ, hoặc sớm hơn nếu thấy trẻ mệt hơn. Lịch cụ thể nên theo hướng dẫn của nhân viên y tế đang theo dõi cho trẻ.
Nhiệt kế nhà tôi đo hai lần ra hai số khác nhau?
Chênh vài phần mười độ là bình thường. Chênh nhiều thì kiểm tra lại tư thế đo và pin, rồi đo lại sau vài phút.
Cái nhiệt kế trong ngăn kéo
Phần lớn gia đình chỉ nhớ tới nó vào lúc mười một giờ đêm, khi trong nhà có người nóng. Đúng lúc ấy thì không ai muốn loay hoay năm phút với một ống thủy tinh.
Một chiếc nhiệt kế tốt không chữa được gì. Nó chỉ làm một việc: cho gia đình một con số đáng tin, đủ nhanh, ngay lúc cần quyết định.
Anh chị xem các loại nhiệt kế đang có tại cửa hàng ở đây:
Riêng loại đo trán, anh chị xem thêm bài Nhiệt kế đo trán: sai số do đâu và đo thế nào cho đúng.
Chưa biết chọn loại nào thì gọi cho chúng tôi, cho biết trong nhà có trẻ mấy tuổi và ai là người đo. Hai điều đó đủ để chọn đúng.
Gọi hoặc nhắn Zalo: 0977.014.486 · mở cửa 7h30 – 21h00 tất cả các ngày. Ba cơ sở tại Thành phố Vinh đều cho thử máy tại chỗ.
Người chịu trách nhiệm nội dung: Dược sĩ Hải — Giám đốc điều hành 3T-Mart, thiết bị y tế và phục hồi chức năng, Thành phố Vinh, Nghệ An.
Lưu ý: nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của nhân viên y tế.
0977014486 
Zalo