Giữ sức khỏe cho trẻ mùa đông: tám việc cha mẹ làm được ngay
Vì sao trẻ ở Nghệ An hay ốm vào mùa đông?
Mùa đông ở Vinh có đặc điểm riêng: lạnh kèm ẩm, và nhiệt độ thay đổi đột ngột giữa các ngày. Trời trở lạnh kèm gió mùa đông bắc, có ngày chênh nhau cả chục độ.
Ba yếu tố cộng lại làm trẻ dễ ốm hơn: đường hô hấp co lại khi hít khí lạnh khô, trẻ ở trong phòng kín nhiều hơn nên dễ lây chéo, và không khí ẩm khiến vi khuẩn nấm mốc phát triển mạnh.
Tám việc nên làm
1. Mặc nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày. Cởi bớt được khi trẻ chạy nhảy đổ mồ hôi. Mồ hôi thấm ngược vào người là nguyên nhân cảm lạnh phổ biến nhất, chứ không phải "mặc chưa đủ ấm".
2. Kiểm tra gáy chứ đừng kiểm tra tay. Tay chân trẻ lạnh là bình thường. Sờ gáy thấy ấm và khô là trẻ đủ ấm; gáy có mồ hôi là đang mặc quá nhiều.
3. Giữ ấm ba chỗ: bàn chân, ngực, cổ. Ba chỗ này quan trọng hơn việc trùm kín người.
4. Đừng để phòng quá kín. Mở cửa thông gió mỗi ngày ít nhất một lúc, kể cả ngày lạnh. Phòng kín cả ngày là chỗ vi khuẩn tích tụ.
5. Cẩn thận với thiết bị sưởi. Đèn sưởi và quạt sưởi làm không khí khô, dễ gây khô mũi họng. Đặt cách trẻ tối thiểu 1,5–2 mét, không chiếu thẳng vào mặt, và không để trẻ ngủ qua đêm dưới đèn sưởi.
6. Cho trẻ uống đủ nước. Mùa lạnh trẻ ít khát nên uống ít, trong khi vẫn mất nước qua hơi thở. Nước ấm giúp làm loãng đờm.
7. Rửa tay và nhỏ mũi nước muối. Hai việc đơn giản nhưng hiệu quả nhất trong việc giảm lây bệnh đường hô hấp.
8. Đừng tự cho trẻ uống kháng sinh. Phần lớn ho sổ mũi mùa đông là do virus, kháng sinh không có tác dụng. Tự dùng kháng sinh làm hại nhiều hơn lợi.
Tủ thuốc gia đình mùa đông nên có gì
| Thứ cần có | Dùng khi nào |
|---|---|
| Nhiệt kế | Theo dõi sốt — nên có nhiệt kế đo trán và một cái đo nách để đối chiếu |
| Nước muối sinh lý 0,9% | Nhỏ mũi, rửa mũi |
| Dụng cụ hút mũi | Trẻ nghẹt mũi nhiều tới mức khó bú, khó ngủ |
| Máy xông khí dung | Chỉ khi bác sĩ chỉ định, không tự xông |
| Bông, băng, gạc, cồn sát trùng | Xử lý vết thương nhỏ |
| Đèn sưởi hoặc chăn sưởi | Sưởi ấm phòng, dùng đúng khoảng cách an toàn |
Khi nào phải đưa trẻ đi khám?
Đừng chờ đợi nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào:
- Thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím môi
- Sốt từ 38°C ở trẻ dưới 3 tháng tuổi
- Co giật
- Li bì, khó đánh thức, bỏ bú, bỏ ăn
- Nôn nhiều, đi tiểu ít
- Sốt kéo dài quá 2 ngày không rõ nguyên nhân
Chuẩn bị cho mùa đông tại Thành phố Vinh
Xem nhiệt kế · máy xông khí dung · đèn sưởi, chăn sưởi · thiết bị chăm sóc mẹ và bé.
Gọi 0977.014.486 nếu cần tư vấn chọn thiết bị theo tuổi của bé.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tắm cho trẻ vào mùa đông không? Có, nhưng tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, và lau khô mặc ấm ngay. Không tắm khi trẻ vừa ăn no hoặc đang sốt cao.
Đèn sưởi có hại cho trẻ không? Dùng đúng khoảng cách và không chiếu thẳng vào mặt thì an toàn. Không để trẻ ngủ qua đêm dưới đèn sưởi vì gây khô da và khô mũi họng.
Trẻ ho kéo dài mùa đông có phải bị viêm phổi không? Không phải cứ ho lâu là viêm phổi. Dấu hiệu đáng lo là thở nhanh và rút lõm lồng ngực, chứ không phải mức độ ho. Có dấu hiệu này thì đưa đi khám ngay.
Người chịu trách nhiệm nội dung: Dược sĩ Hải — Giám đốc điều hành 3T-Mart, thiết bị y tế và phục hồi chức năng, Thành phố Vinh, Nghệ An.
Lưu ý: bài viết cung cấp thông tin chăm sóc chung, không thay thế khám và chỉ định của bác sĩ.
Cập nhật: 07/08/2026