Nạng chống nách: chỉnh cao sai là tê tay, yếu cổ tay
Nạng chống nách: chỉnh cao sai là tê tay, yếu cổ tay
Người gãy chân ra viện với đôi nạng gỗ. Ba hôm sau, chân thì đang lành, nhưng hai bàn tay tê bì và cầm đũa thấy yếu hẳn đi.
Không phải chuyện hiếm. Đó là dấu hiệu của ba ngày chống toàn bộ trọng lượng cơ thể lên hai hõm nách.
Đây là lỗi phổ biến nhất với nạng chống nách, và cũng là lỗi ít ai cảnh báo trước. Cái tên của nó đánh lừa người dùng: nghe "chống nách" thì ai cũng tưởng phải tì nách.

Phần đệm trên cùng chỉ để giữ nạng khỏi văng ra — trọng lượng cơ thể phải dồn vào hai tay cầm
Nạng chống nách chỉnh cao bao nhiêu là đúng?
Đứng thẳng, đi giày thường ngày. Đỉnh nạng phải cách hõm nách khoảng 2–3 ngón tay — chừng 4 đến 5 phân, đủ để luồn bàn tay vào. Tay cầm chỉnh ngang cổ tay khi anh chị buông thõng tay xuống; khi nắm vào, khuỷu tay hơi gập chừng 15–30 độ.
Chỉnh đúng rồi thì trọng lượng dồn vào hai bàn tay, không phải hai nách. Nách chỉ để giữ cho nạng không văng ra, như một điểm tựa nhẹ.
Vì sao tì nách lại gây tê tay?
Vì ngay dưới hõm nách có một bó thần kinh đi xuống cánh tay. Tì đè liên tục lên đó nhiều giờ mỗi ngày sẽ chèn ép bó thần kinh này, gây tê, yếu cổ tay và khó duỗi ngón tay — tình trạng thường được gọi là liệt do nạng.
Phần lớn trường hợp hồi phục sau vài tuần khi ngừng tì. Nhưng có trường hợp kéo dài hàng tháng. Đây là lý do việc chỉnh cao 4–5 phân không phải chuyện làm cho đẹp.
Dấu hiệu phải chỉnh lại nạng ngay: tê hoặc kiến bò ở bàn tay, yếu khi cầm nắm, đau nhức vùng nách hoặc vai sau khi đi lại.
Đặt nạng ở đâu thì vững nhất?
Đặt hai đầu nạng thành hình tam giác với bàn chân: mỗi bên nạng cách mũi chân khoảng 15 phân ra trước và 15 phân sang bên. Chân đế càng gần sát người thì càng dễ trượt ngã, đặt quá xa thì mất lực.
Nhịp đi cơ bản cho người không được tì chân đau:
- Đưa hai nạng ra trước cùng lúc
- Dồn trọng lượng vào hai bàn tay
- Đưa chân lành bước qua giữa hai nạng — không bước vượt quá đầu nạng
Với người được phép tì một phần lên chân đau, bác sĩ sẽ chỉ định tì bao nhiêu phần trăm — hỏi rõ điều này trước khi ra viện, đừng tự đoán.
Lên xuống cầu thang: câu để nhớ
Đây là chỗ hay ngã nhất, và có một câu dễ nhớ:
- Lên thang: chân lành lên trước, rồi mới tới chân đau và nạng
- Xuống thang: nạng và chân đau xuống trước, chân lành xuống sau
Có tay vịn thì kẹp cả hai nạng vào một bên nách bên đối diện, tay còn lại bám tay vịn. An toàn hơn hẳn.
Ba thứ phải kiểm tra mỗi tuần
Nạng là dụng cụ chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể. Ba thứ này hỏng âm thầm:
- Đế cao su — mòn nhẵn là trượt. Sờ thấy hết gai, thay ngay, đế rời rất rẻ.
- Chốt cài chiều cao — phải cài đúng lỗ và khóa chặt, cả hai bên cùng nấc.
- Đệm nách và đệm tay cầm — rách thì thay, tay cầm trơn làm mỏi tay nhanh hơn nhiều.
Và một điều nhỏ: đi giày đế bằng, có quai. Nhiều ca ngã khi chống nạng là do đi dép lê.
Ai không nên dùng nạng chống nách?
Nói thật điều này có thể làm chúng tôi bán ít nạng đi, nhưng cần nói: nạng không hợp với phần lớn người già.

Với người già, khung tập đi vững hơn nạng rất nhiều — loại có ghế còn cho phép ngồi nghỉ giữa chừng
Nạng chống nách đòi hỏi sức tay khỏe và thăng bằng tốt — hai thứ giảm rõ rệt sau tuổi bảy mươi. Người già dùng nạng dễ ngã hơn là an toàn hơn. Những trường hợp nên chọn thứ khác:
- Người già yếu tay, hay chóng mặt — khung tập đi vững hơn nhiều
- Người sau tai biến liệt nửa người — khung tập đi hoặc gậy bốn chân, tuyệt đối không nạng đôi
- Người thừa cân nhiều — nạng chịu lực kém an toàn, nên hỏi bác sĩ phục hồi chức năng
- Người phải đi lại quãng dài — xe lăn cho quãng dài, nạng cho quãng ngắn trong nhà
Người trẻ gãy chân, sau mổ dây chằng, bong gân nặng — đó mới là nhóm nạng chống nách phục vụ tốt nhất.
Về gậy chống cho người già, mời anh chị xem bài Chọn gậy chống cho người già: cao bao nhiêu là đúng.
Trước khi anh chị bước ra khỏi cửa với đôi nạng
Đôi nạng đúng cỡ, chỉnh đúng chiều cao, mất của người bán đúng năm phút. Đôi nạng chỉnh sai có thể lấy của người dùng vài tuần tê tay, hoặc một cú ngã làm gãy thêm chỗ khác.
Nên khi mua nạng, anh chị đừng ngại nhờ người bán chỉnh tại chỗ và đi thử vài bước trong cửa hàng. Đó là việc chúng tôi vẫn làm cho mọi khách, và không tính thêm đồng nào.
Xem nạng và khung tập đi phù hợp
3T-Mart có sẵn nạng, gậy chống và khung tập đi cho từng mức độ đi lại:
- Nạng nhôm — 160.000đ, nhẹ, chỉnh được nhiều nấc chiều cao
- Nạng inox VN — 180.000đ, chắc chắn, chịu lực tốt
- Khung tập đi có ghế ngồi — 690.000đ, cho người già cần nghỉ giữa chừng
- Gậy 3–4 chân — 100.000đ, đứng vững hơn gậy một chân
→ Xem toàn bộ danh mục Xe lăn, nạng, khung tập đi
Gọi 0977.014.486 (Zalo cùng số) kèm hai thông tin: chiều cao người dùng và bác sĩ có cho tì chân đau hay không. Với hai thông tin đó chúng tôi chọn được đúng loại và chỉnh sẵn chiều cao trước khi giao.
Tới trực tiếp 147 Nguyễn Phong Sắc, TP Vinh, Nghệ An thì chúng tôi chỉnh và hướng dẫn đi thử tại chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Nạng chống nách có được tì nách không?
Không. Trọng lượng phải dồn vào hai bàn tay. Đỉnh nạng cách hõm nách 2–3 ngón tay, nách chỉ để giữ nạng khỏi văng ra.
Chống nạng bị tê tay phải làm sao?
Chỉnh lại chiều cao nạng ngay và ngừng tì nách. Nếu tê không đỡ sau vài ngày hoặc thấy yếu cổ tay, cần đi khám.
Người già gãy chân nên dùng nạng hay khung tập đi?
Phần lớn người già nên dùng khung tập đi. Nạng đòi hỏi sức tay và thăng bằng tốt, người già dùng dễ ngã hơn.
Nạng gỗ và nạng nhôm loại nào tốt hơn?
Nạng nhôm nhẹ hơn và chỉnh được nhiều nấc chiều cao, hợp với người phải dùng lâu. Nạng gỗ rẻ, hợp nhu cầu ngắn ngày.
Chống nạng lên xuống cầu thang thế nào?
Lên thì chân lành lên trước. Xuống thì nạng và chân đau xuống trước. Có tay vịn thì kẹp cả hai nạng vào một bên, tay kia bám vịn.
Người chịu trách nhiệm nội dung: Dược sĩ Hải — Giám đốc điều hành 3T-Mart, thiết bị y tế và phục hồi chức năng, Thành phố Vinh, Nghệ An.
Lưu ý: bài viết mang tính tham khảo. Mức độ tì chân sau chấn thương hoặc sau mổ phải theo chỉ định của bác sĩ điều trị.
Cập nhật: 12/08/2026