Đệm chống loét cho người nằm lâu: chọn đúng loại và 4 việc phải làm kèm

Loét tì đè là thứ phòng được, không phải "nằm lâu thì phải chịu"

Tài liệu Hướng dẫn phục hồi chức năng cho người bệnh đột quỵ của Bộ Y tế viết một câu rất thẳng:

**với nguồn lực và kinh nghiệm điều dưỡng đầy đủ, loét ép không được phép hình thành trong thời gian người bệnh nằm bất động.**

Nói cách khác, loét không phải hệ quả tất yếu của việc nằm lâu. Loét là dấu hiệu cho thấy khâu chăm sóc đang thiếu một thứ gì đó. Và phần lớn trường hợp, thứ thiếu đó là giảm áp lực tì đè.

Loét hình thành nhanh đến mức nào?

Vùng da bị đè liên tục có thể bắt đầu tổn thương chỉ sau vài giờ nếu áp lực đủ lớn và không được giải phóng. Những điểm hay loét nhất là xương cùng cụt, hai bên mấu chuyển lớn xương đùi, gót chân và hai bả vai — đều là chỗ xương nhô ra, lớp mỡ đệm mỏng.

Vì vậy khuyến cáo cốt lõi là đổi tư thế đều đặn, lý tưởng mỗi 2 giờ, chứ không phải chờ tới khi da đỏ mới xoay.

Cách tự kiểm tra da mỗi ngày: phép ấn ngón tay

Thấy một vùng da đỏ, hãy ấn nhẹ ngón tay lên đó rồi thả ra:

• Vùng đỏ trắng đi rồi hồng trở lại — tuần hoàn còn tốt, giảm tì đè là hồi phục.
• Vùng đỏ không trắng đi khi ấn — đây đã là loét độ I. Phải giải phóng hoàn toàn áp lực

ở vùng đó ngay và báo nhân viên y tế.

Kiểm tra da nên làm mỗi lần thay tã hoặc lau người, tối thiểu 2 lần một ngày.

Ai cần đệm chống loét?

Hướng dẫn chuyên môn khuyến cáo ở mức cao nhất: **người có nguy cơ loét từ trung bình đến cao nên được cung cấp đệm chuyên dụng để giảm áp lực tì đè.**

Thuộc nhóm nguy cơ cao nếu người nhà bạn có từ hai yếu tố trở lên:

• Nằm liệt hoặc tự xoay trở rất khó khăn
• Đái tháo đường
• Tiểu tiện không tự chủ, da vùng mông thường xuyên ẩm
• Ăn uống kém, sụt cân, da mỏng
• Đã từng có vết loét trước đây

Ba loại đệm chống loét và chọn loại nào

Đệm hơi dạng sóng (gợn sóng)

Các ống hơi nằm ngang, bơm và xả luân phiên theo chu kỳ, nên điểm tì đè liên tục thay đổi. Đây là loại phổ biến và hợp túi tiền nhất, phù hợp cho phòng ngừa và loét độ I–II.

Đệm hơi dạng bi (dạng bóng)

Mặt đệm là hàng trăm quả bóng khí nhỏ, bơm xả luân phiên theo cụm. Diện tích tiếp xúc chia nhỏ hơn nên phân tán áp lực tốt hơn, thoáng hơn. Phù hợp người nằm hoàn toàn, người đã có loét, hoặc người ra mồ hôi nhiều.

Đệm nước, đệm foam

Không cần điện, không có tiếng máy. Đổi lại không tự thay đổi điểm tì đè — nên chỉ hợp với người còn tự xoay trở được phần nào, hoặc dùng kèm việc xoay trở nghiêm túc mỗi 2 giờ.

Điều ít người biết: người ngồi xe lăn cũng cần đệm riêng

Hướng dẫn chuyên môn có hai khuyến cáo tách bạch ở mức cao nhất: một cho đệm giường,

một cho đệm xe lăn.

Nhiều gia đình mua đệm chống loét cho giường rồi yên tâm, trong khi cụ ngồi xe lăn 6–8 tiếng mỗi ngày với toàn bộ trọng lượng dồn xuống hai ụ ngồi. Vị trí đó loét nhanh không kém gì xương cùng.

Đệm chống loét không thay được bốn việc này

Đây là chỗ chúng tôi phải nói thật, dù nói vậy thì bán hàng khó hơn: **mua đệm không có nghĩa là xong**. Đệm chỉ giảm áp lực, nó không làm thay bốn việc sau:

1. Xoay trở mỗi 2 giờ. Nghiêng khoảng 30 độ có kê gối sau lưng, đừng nghiêng hẳn 90 độ —

nghiêng hẳn dồn toàn bộ trọng lượng lên mấu chuyển lớn xương đùi, chính là điểm loét nặng.

1. Giữ da khô sạch. Da ẩm vì mồ hôi hoặc nước tiểu mềm ra và rách rất nhanh.
2. Kê gót chân lơ lửng. Đặt gối dọc dưới bắp chân cho gót không chạm mặt giường.
3. Ăn đủ chất. Người có loét hoặc suy dinh dưỡng cần khoảng **30–35 kcal cho mỗi kg cân nặng

mỗi ngày**, và đủ đạm. Thiếu ăn thì vết loét không thể lành.

Một lưu ý nữa: nâng đầu giường cao tạo lực trượt, da và mô bên dưới trượt lên nhau gây loét xương cùng. Chỉ nâng cao khi cho ăn, xong thì hạ xuống.

Mua đệm chống loét ở Thành phố Vinh

3T-Mart có sẵn đệm hơi chống loét dạng sóng và dạng bi tại cả ba cơ sở ở Thành phố Vinh. Xem hàng và giá tại chuyên mục Đệm chống loét – đệm nước mát.

Trước khi mua, gọi 0977.014.486 cho chúng tôi biết ba thông tin: cân nặng người dùng,

nằm liệt hoàn toàn hay còn xoay trở được, và đã có vết loét chưa. Ba thông tin đó quyết định nên lấy loại nào — chọn sai loại thì tiền mất mà vẫn loét.

Nếu người nhà bạn ngồi xe lăn nhiều, hỏi thêm về đệm ngồi cho xe lăn. Nhiều gia đình quên mất phần này.

Câu hỏi thường gặp

Đệm chống loét dùng được cho người nặng bao nhiêu kg? Mỗi loại đệm có ngưỡng tải khác nhau, phổ biến từ 100 đến 135 kg. Người trên 100 kg nên báo trước để chọn loại chịu tải cao, dùng đệm quá tải thì ống hơi xẹp và mất tác dụng.

Máy bơm kêu to có ảnh hưởng giấc ngủ không? Máy bơm chạy liên tục và có tiếng ù nhẹ. Loại tốt khoảng dưới 30 dB, gần bằng tiếng quạt số nhỏ. Nếu người bệnh nhạy cảm với tiếng ồn, nên nghe thử máy trực tiếp tại cửa hàng.

Đã bị loét rồi thì mua đệm còn kịp không? Còn kịp và càng cần. Nhưng đệm chỉ giảm áp lực, vết loét đã hình thành phải được nhân viên y tế đánh giá và chăm sóc. Đừng tự đắp thuốc lên vết loét hở.

Bao lâu phải thay đệm mới? Tuổi thọ thông thường 1–3 năm tùy tần suất dùng. Cần thay khi ống hơi rò, đệm không giữ được hơi, hoặc lớp vỏ đã rách không lau khử khuẩn được nữa.

Có cần tắt máy bơm khi tắm rửa cho người bệnh không? Không tắt. Đệm cần duy trì áp lực luân phiên. Chỉ ngắt điện khi vệ sinh chính cái đệm.

Người chịu trách nhiệm nội dung: Dược sĩ Hải, Giám đốc điều hành 3T-Mart — cửa hàng thiết bị y tế tại Thành phố Vinh từ năm 2015, thuộc CÔNG TY TNHH 3T-MART, MST 2901788929.

Nguồn tham khảo: Quyết định 5623/QĐ-BYT — Hướng dẫn phục hồi chức năng cho người bệnh đột quỵ; Hướng dẫn phòng ngừa và điều trị loét tì đè EPUAP/NPIAP/PPPIA 2019.

Lưu ý: bài viết cung cấp thông tin chăm sóc chung, **không thay thế chẩn đoán và chỉ định của nhân viên y tế**. Vết loét đã hở cần được cán bộ y tế đánh giá trực tiếp.

Cập nhật: 07/08/2026