Cách đo huyết áp tại nhà đúng chuẩn: 7 bước và 6 sai lầm
Đo sai còn hại hơn không đo
Huyết áp là chỉ số thay đổi liên tục trong ngày. Cùng một người, đo sai tư thế có thể lệch
tới 10–15 mmHg — đủ để một người bình thường tưởng mình cao huyết áp, hoặc ngược lại, một người cần điều trị lại yên tâm bỏ qua.
Bài này hướng dẫn đo đúng theo quy trình chuẩn, và chỉ ra sáu sai lầm chúng tôi gặp nhiều nhất khi khách mang máy tới cửa hàng nhờ kiểm tra.
Chuẩn bị trước khi đo
Trong 30 phút trước khi đo, không hút thuốc, không uống cà phê hoặc trà đặc, không tập thể dục. Đi tiểu cho bàng quang trống — bàng quang căng có thể làm chỉ số tăng lên khoảng 10 mmHg.
Sau đó ngồi nghỉ yên 5 phút. Đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất và cũng là bước gây sai số lớn nhất.
Bảy bước đo huyết áp đúng chuẩn
- Ngồi ghế có tựa lưng, lưng tựa hẳn vào ghế, không ngồi ghế đẩu.
- Hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, không bắt chéo chân.
- Đặt cánh tay lên bàn, sao cho vòng bít ngang mức tim. Tay để cao hơn tim làm chỉ số
thấp giả, để thấp hơn tim làm chỉ số cao giả.
- Quấn vòng bít lên cánh tay trần, mép dưới cách nếp gấp khuỷu tay khoảng 2–3 cm.
Không quấn đè lên tay áo dày.
- Siết vừa đủ — nhét lọt hai ngón tay vào giữa vòng bít và da là đạt.
- Ngồi yên, không nói chuyện trong lúc máy đo. Nói chuyện khi đo làm chỉ số tăng.
- Đo hai lần, cách nhau 1–2 phút, rồi lấy trung bình. Nếu hai lần lệch nhau trên 10 mmHg,
đo thêm lần thứ ba.
Lần đầu tiên dùng máy, nên đo cả hai tay. Tay nào cho chỉ số cao hơn thì những lần sau đo tay đó.
Nên đo vào lúc nào trong ngày?
Đo hai lần mỗi ngày vào giờ cố định: buổi sáng sau khi ngủ dậy và đi vệ sinh, trước khi uống thuốc và trước khi ăn sáng; buổi tối trước khi đi ngủ.
Đo cùng khung giờ mỗi ngày quan trọng hơn đo nhiều lần. Ghi lại vào sổ hoặc điện thoại để mang theo khi đi khám — bác sĩ cần chuỗi số liệu, không cần một con số lẻ.
Chỉ số bao nhiêu thì đáng lo?
Có một điều rất nhiều người không biết: **ngưỡng huyết áp đo tại nhà thấp hơn ngưỡng đo tại phòng khám.**
| Nơi đo | Ngưỡng được coi là tăng huyết áp |
|---|---|
| Tại phòng khám | từ 140/90 mmHg |
| Tại nhà (tự đo) | từ 135/85 mmHg |
Lý do là ở phòng khám nhiều người bị hồi hộp làm huyết áp tăng lên — hiện tượng "tăng huyết áp áo choàng trắng".
Cần đi khám ngay nếu chỉ số vượt 180/120 mmHg, hoặc chỉ số cao kèm đau đầu dữ dội, đau ngực, nhìn mờ, yếu nửa người, nói khó.
Các con số trên chỉ để tham khảo. Việc chẩn đoán tăng huyết áp và kê thuốc là của bác sĩ — đừng tự tăng giảm liều thuốc dựa trên số máy đo ở nhà.
Sáu sai lầm khiến chỉ số sai lệch
- Không nghỉ 5 phút trước khi đo — vừa đi lại về là đo ngay.
- Quấn vòng bít sai cỡ. Vòng bít quá nhỏ so với vòng cánh tay cho kết quả cao giả,
quá rộng cho kết quả thấp giả. Người có cánh tay lớn cần vòng bít cỡ lớn.
- Đo chồng lên tay áo.
- Ngồi ghế không tựa lưng hoặc bắt chéo chân.
- Đo ngay sau khi ăn no, uống cà phê hoặc hút thuốc.
- Đo một lần rồi kết luận. Huyết áp dao động — một lần đo không nói lên điều gì.
Máy đo lâu ngày có sai không?
Có. Máy đo huyết áp là thiết bị đo, dùng lâu sẽ có sai số, và **vòng bít là bộ phận xuống cấp trước nhất** — cao su chai lại, mất độ đàn hồi.
Khoảng mỗi 12 tháng, nên mang máy tới cửa hàng để đo đối chiếu với máy chuẩn. Tại 3T-Mart, việc kiểm tra đối chiếu này miễn phí, kể cả máy không mua ở chỗ chúng tôi.
Chọn máy đo huyết áp thế nào?
Nếu bạn đang chuẩn bị mua máy cho người nhà, xem bài Chọn máy đo huyết áp loại nào cho người già — so sánh máy bắp tay với máy cổ tay và cách chọn cỡ vòng bít.
Xem các mẫu đang có tại chuyên mục máy đo huyết áp hoặc gọi
0977.014.486 để được tư vấn theo tình trạng người dùng.
Câu hỏi thường gặp
Đo tay trái hay tay phải? Lần đầu đo cả hai tay, sau đó cố định đo ở tay cho chỉ số cao hơn. Chênh lệch nhỏ giữa hai tay là bình thường; chênh trên 15 mmHg thì nên nói với bác sĩ.
Đo mấy lần một ngày là đủ? Với người đang theo dõi, hai lần mỗi ngày vào giờ cố định là đủ. Đo quá nhiều lần dễ gây lo lắng, mà lo lắng lại làm huyết áp tăng.
Máy đo mỗi lần một số khác nhau, có phải máy hỏng? Phần lớn là không. Huyết áp thay đổi theo thời điểm, tư thế và tâm trạng. Chỉ nghi máy khi chỉ số lệch rất xa so với đo tại phòng khám cùng thời điểm.
Người bị rung nhĩ đo máy điện tử có chính xác không? Kém chính xác hơn. Người có rối loạn nhịp tim nên chọn máy có chức năng phát hiện nhịp bất thường và cần đối chiếu định kỳ với đo tại cơ sở y tế.
Đo huyết áp cho bà bầu có gì khác không? Quy trình đo giống nhau, nhưng phụ nữ mang thai nên ngồi nghỉ lâu hơn và báo mọi chỉ số bất thường cho bác sĩ sản khoa — tăng huyết áp thai kỳ cần theo dõi riêng.
Người chịu trách nhiệm nội dung: Dược sĩ Hải — Giám đốc điều hành 3T-Mart, thiết bị y tế và phục hồi chức năng, Thành phố Vinh, Nghệ An.
Lưu ý: thông tin mang tính hướng dẫn sử dụng thiết bị, **không thay thế thăm khám và chỉ định của bác sĩ**.
Cập nhật: 07/08/2026